|
Sfeervol uitvaren
29 maart 2002
Gisterenavond werd in het NAi de uitslag bekend
gemaakt van de prijsvraag: Uitvaartcultuur als ontwerpopgave. De
opgave richtte zich op de situering en vormgeving van funeraire
functies in een veranderende samenleving.

het prijswinnende ontwerp: Necroplaza op het
Prins Clausplein. |
 |
Na de tweede wereldoorlog heeft zich in Nederland een verschraling
van de uitvaartcultuur afgetekend. In de laatste decennia keerde
het tij. Individualisering, de opkomst van de multiculturele samenleving
en andere ontwikkelingen leidden tot een herbezinning op het rouwritueel.
De ideeënprijsvraag is uitgeschreven onder studenten van architectuur
en aanverwante opleidingen. Voor de prijsvraag zijn drie tot de
verbeelding sprekende lokaties in Den Haag voorgesteld: het Prins
Clausplein, een binnenstedelijke lokatie tussen de Schilderswijk
en Transvaal en de voormalige lokatie van radio Scheveningen. Ook
was het mogelijk een eigen lokatie te kiezen.
De prijswinnaar Pieter Bas Zwaga van de Academie van Bouwkunst in
Groningen stelt een Necroplaza voor onder de sacrale fly-overs van
het Prins Clausplein. Het 'dak' van wegen maakt volgens hem het
verkeersplein tot een gigantische kathedraal.
Naarmate er meer mensen begraven worden ontstaat een vloer van tegen
elkaar liggende grafzerken die zich uitbreidt als een plein onder
de fly-overs. Door het plein in een spiraalvorm te laten 'groeien',
ontstaat er een tijdslijn van verschillende culturen door elkaar.
Uit het juryrapport: Twee uiterste schaalgebieden, het snelwegennetwerk
en de traagheid van het rouwritueel, zijn op een briljante en evenzo
poëtische wijze over elkaar geschoven. Het gebouw doet zich
voor als een kapel in de stedelijke ruimte van het Prins Clausplein.
(
) Al met al is het ontwerp meesterlijk in de conceptie van
een openluchtkathedraal, goed doordacht, consequent uitgewerkt en
innovatief in het gebaar van een podium en een dak als bindend middel
voor een plek van rouw en afscheid nemen.
links: het prijswinnende ontwerp: Necroplaza
op het Prins Clausplein
rechts de tweede prijs Tijd voor Afscheid, voor de kust van
Groningen |
De tweede prijs, Tijd voor Afscheid van Berend-jan Engbers, eveneens
van de Academie van Bouwkunst in Groningen gaat uit van een vrije
locatiekeuze: in het waddengebied voor de kust van Groningen. Door
de ligging in de Waddenzee, en daarmee het onderhevig zijn aan het
getij, geven niet het personeel en de tijdsplanning van de diensten
de toon aan, maar het stijgen en dalen van het water. Bij eb wordt
het bouwwerk bereikt en pas wanneer de vloed ten einde is, kan de
terugtocht worden aanvaard. Het torenachtige volume is in twee delen
met een compleet 'pakket' aan faciliteiten gesplitst, opdat twee
groepen rouwenden onafhankelijk van elkaar hun gang kunnen gaan.
Uit het juryrapport: Het getij als natuurlijk gegeven regisseert
de tijd en de intensiteit van rouw en bezinning, wat een aansprekende
vorm van afscheid nemen en 'onthaasten' oplevert. Het bouwwerk is
bovendien niet simpelweg een doos temidden van de uitgestrektheid
van de Wadden, maar een sculpturale vorm, waarbij de breuk die twee
gelijktijdige ceremonies scheidt, een bijzondere spanning teweegbrengt.
Gedeelde derde prijs is voor Greetje de Jager van de TU Delft met
haar ontwerp: down-to-earth en Draagbaar van Bart de Rooij van de
Academie voor Architectuur en Stedebouw Tilburg.
|
Gedeelde derde prijs: down-to-earth en Draagbaar |
Brug van Marco van Geel, Academie van Bouwkunst Maastricht, Mo(nu)ment
van Jeroen Boersma, Academie van Bouwkunst Groningen en Over de
grens van Nanne Fokma, Academie van Bouwkunst Groningen hebben een
eervolle vermelding.
Naast de ideeënprijsvraag is er een tentoonstelling van een
selectie van de inzendingen in het NAi, een publicatie en een symposium.
Tentoonstelling 29 maart tot en met 5 mei, open dinsdag t/m zaterdag
10.00-17.00 uur, zon- en feestdagen 11.00-17.00 uur.
informatie tentoonstelling: NAi
|