Twist & Build
Onlangs verscheen het boek 'Twist and Build', een must voor elke
ontwerper met een sculpturale inslag. In het boek wordt een vertaalslag
gemaakt van ontwerpen met gekromde lijnen, gedraaide vlakken en
vloeiende vormen naar bouwkundig uitvoerbare modellen. Het boek
is het product van een achtjarig onderzoekstraject, waarmee de schrijver
Cum Laude promoveerde tot dr. ir. Karel Vollers.
In zijn onderzoek ontwikkelde Vollers een vocabulaire voor gebouwen
met 'scheef getrokken' gevels. Daarbij behoorde een nieuwe definitie
van het getordeerde vlak en het benoemen van verschillende vormen
en volumes met oplopende complexiteit van 'Ortho's' tot 'Blobs'.
Het gebouw op de kaft van het boek is een voorbeeld van een 'Twister'.
Hierin zijn de vloeren in verticale richting onderling verdraaid
gepositioneerd, dit leidt bovenaan tot een verdraaiing van maar
liefst 70'.
 |
 |
De opbouw van het boek is zo dat op een integrale wijze de wenselijkheid
en de relevantie van het onderzoek wordt aangetoond binnen de vakgebieden
van de architectuur, de bouwtechnologie, de stedenbouw en de landschapsarchitectuur.
Het onderzoek doorliep verschillende stadia die steeds werden afgesloten
met virtuele ontwerp modellen. In een later stadium werd een fysiek
prototype van een gedraaid raamkozijn ontwikkeld.
De inleidende hoofdstukken bevatten leuke en leerzame referentiebeelden
en beschrijvingen van aspecten die een rol hebben gespeeld, of
gaan spelen bij het architectonisch ontwerp van gedraaide oppervlakten,
zowel in de kunst als in de architectuur. De 'verdraaide-vormen-taal'
heeft vele associatieve en praktische kwaliteiten. Stedenbouwkundig
en landschapsarchitectonisch zijn deze vormen bijvoorbeeld een
goed middel om een ontwerp te verankeren in haar omgeving. Architectonisch
kan een 'Twist' in een vorm of oppervlak een bevrijdend effect
hebben op de visuele waarneming. Een verdraaid vlak heeft een
extra draaiing ten opzichte van een reeds gedraaid vlak. Dit heeft
een vervreemdend effect op de beleving van het perspectief, omdat
het verdwijnpunt op de horizon ontbreekt. Op de gevels ontstaan
spiegelingen van de omgeving zoals die nu bijvoorbeeld al ervaarbaar
zijn op het gekromde vlak van een auto; bewegende objecten versnellen
of vertragen afhankelijk van de bolling van het oppervlak.
 |
|
In de volgende hoofdstukken worden met de methode van het 'ontwerpend
onderzoek' modellen en technieken ontwikkeld, waarmee de haalbaarheid
van een getordeerde gevel wordt aangetoond.
Hierin wordt dieper ingegaan op de geometrische aspecten, de materiaalkunde
en de productietechnologie achter de gerealiseerde vormen.
In de laatste hoofdstukken wordt een raamwerk ontwikkeld voor de
industriële productie van verdraaide gevel componenten die
zijn uitgevoerd in verschillende materialen.
Het schrikbeeld bij de uitvoering van een veelvormig gebouw blijkt
het 'New Guggenheim' museum van Frank Gehry. Hierbij was sprake
van een gefacetteerde uitvoering waarbij de kromme vlakken werden
opgevuld met rechte delen, dit leidde tot een enorme variatie in
onderdelen. Dit gebouw heeft eigenlijk een high-tech uiterlijk dat
werd bereikt met low-tech technieken.
In dit onderzoek werd een meer systematische en economische benadering
nagestreefd. Dit leidde tot een prototype van een getordeerd gevelelement
waarmee op de afgelopen bouwbeurs de Aluminium Award mee in de wacht
werd gesleept. Het bijzondere aan dit kozijn is ondermeer dat de
gedraaide vorm nu ook in het glas is gerealiseerd waar het eerder
al was verscheneen in hout, staal, beton en metselwerk.
 |
|
In de praktijk zullen deze gevelsystemen waarschijnlijk het eerst
hun toepassing vinden in de woningbouw en de kleine bedrijfsgebouwen.
Hiervoor kunnen bijvoorbeeld ook bekistingmallen worden ontwikkeld
voor getordeerde betonnen wanden.
Dhr. Vollers heeft de resultaten van dit onderzoek reeds gebruikt
als uitgangspunt voor het opzetten van een Fakgroep op de TUDelft.
Hierin worden de 'blobs' verder onderzocht en hier kunnen promovendi
en afstudeerders terrecht voor het vinden van constructieve oplossingen
en voor het realiseren van de volgende stap; het dubbelgekromde
vlak.
M.G.Bosman
april 2001
|
Twist & Build. Creating
non-orthogonal architecture
|
|
Karel Vollers , Uitgeverij
010, 2001, 288 pp, 170x240mm, paperback, NLG 65,=
ISBN 90 6450 410 5
|
|
| |
|
|
