 |
Inhoud februari 1998
Gezond verstand boven idealisme: Dubo-directeuren
over hun beleid. Zowel het Nationaal
DuBo- Centrum in Utrecht als Viba-Expo
in 's- Hertogenbosch heeft sinds kort een nieuwe directeur. Beide heren,
Argo Oskam en Koos Timmermans, kennen de wereld van duurzaam bouwen van
nabij. Koos Timmermans blijkt een bevlogen idealist, maar heeft wel een
pragmatische en realistische inslag. Hij mist aandacht voor duurzaamheid
en integraliteit in de discussies over de toekomst en acht een goede samenwerking
tussen de Viba en andere partijen noodzakelijk. Opdrachtgevers, architecten
en ontwikkelaars zouden volgens Timmermans een voortrekkersrol moeten vervullen
in een integrale en duurzame benadering van projecten.
Argo Oskam is ambitieus, maar zal alle zeilen moeten bijzetten om het
grote peloton van de bouwwereld aan zijn zijde te krijgen. Hij zal met een
goed verhaal moeten komen, want wat eenmaal is ingeburgerd in de bouw, krijg
je er niet zo snel uit. Met de Nationale Pakketten duurzaam bouwen en de
Voorbeeldprojecten moet Oskam de partijen zien te overtuigen. Door Josine
Crone en Dirk Dubbeling.
De klant wil meer: Plannen corporaties
onderbelicht. Het ministerie van VROM publiceert
jaarlijks de Bouwprognoses, met een vijfjarenperspectief, en nodigt, ook
jaarlijks, enkele partijen uit stil te staan bij deze prognoses. Tot de
genodigden behoorde dit keer Jim Schuyt, directeur van woningcorporatie
SCW. Corporaties gaan volgens hem het initiatief nemen in naoorlogse wijken.
Marktpartijen concentreren hun aandacht voorlopig op uitbreidingslocaties.
En hij geeft ze geen ongelijk. Door Jim Schuyt.
Panda-woningen: laag verbruik gas elektra
water. In december 1997 zijn de eerste woningen
van het Wereld Natuur Fonds opgeleverd in de wijk Galecop in Nieuwegein.
Het WNF vindt dat natuurbe- scherming en woningbouw alles, maar dan ook
alles, met elkaar te maken hebben. Het initiatief heeft niets van doen met
natuurelementen in woningen en woonomgeving, dus geen grasdaken, gierzwaluwpannen,
boomgaarden of moestuinen. Het gaat het WNF om het broeikaseffect, veroorzaakt
door uitstoot van CO2 als gevolg van verbranding van fossiele brandstoffen,
dat de natuur bedreigt. Terugdringing van het energiegebruik heeft volgens
de organisatie de hoogste prioriteit. Huishoudens veroorzaken door verwarming
en warmwatergebruik tien procent van de uitstoot van CO2 in Nederland. Door
Josine Crone.
Meer van hetzelfde: Stromenland populairste
perspectief voor 2030. De Rijksplanologische
Dienst is bijna aan het eind van een tweejarige serie externe overlegrondes
over de inrichting van Nederland in 2030. Aan de hand van vier perspectieven,
Palet, Parklandschap, Stromenland en Stedenland, moet nu een ruimtelijk
beleid worden ontworpen dat, als vervolg op de Vierde Nota Extra, door het
volgende kabinet wordt vastgelegd in de beleidsnota Leefomgeving. Maar heeft
de laatste overlegronde wel voldoende bruikbare informatie opgeleverd? Door
Dirk Dubbeling.
Evenwicht in eigenheden: Manifestatie belicht
samenhang Den Haag Zuidwest en Wateringse Veld. Nu
op de VINEX-locaties de eerste doorzonwoningen worden opgeleverd begint
bij bestuurders, opdrachtgevers en ontwerpers het besef te dagen dat de
verhuisstromen naar de nieuwe wijken grote gevolgen kunnen hebben voor de
bestaande steden. Vooral met betrekking tot de (vroeg- )naoorlogse wijken
wordt de vrees uitgesproken dat er een selectieve uittocht op gang zal komen
van huishoudens met hogere inkomens. Die wijken worden dan steevast afgeschilderd
als ongure oorden vol hokkerige portiek-etageflats, waar geen weldenkend
mens eigenlijk zou moeten willen wonen. In deze problematiserende visie
wordt eraan voorbijgegaan dat veel woongebieden die (kort) na de oorlog
zijn gebouwd goede kwaliteiten hebben, zoals een ruime en neutrale stedebouwkundige
opzet, royaal doorweven met groen. In het recente verleden heeft vooral
de Stichting Van na de Oorlog zich beijverd de hardnekkige vooroordelen
over de naoorlogse wijken (ontstaan in de tijd dat de Delftse professoren
Priemus en Prak furore maakten met de fameuze 'vervalspiraal' van naoorlogse
pro- bleemcomplexen) te bestrijden.
Hoewel de vakwereld al enige tijd beweert dat naoorlogse wijken en VINEX-locaties
in onderlinge samenhang bezien moeten worden, opdat beide zorgvuldig (her)ontwikkeld
kunnen worden, bleef het tot op heden bij goede voornemens. Dit voorjaar
doet het Haagse architectuurcentrum Wils & Co een eerste poging Den Haag
Zuidwest (naoorlogs) en Wateringse Veld (VINEX) 'aan elkaar te knopen'.
Die verknoping zal in verschillende opzichten tot stand moeten komen: programmatisch,
stedebouwkundig en organisatorisch. Maar het zal vooral om een vervlechting
en verzoening van heersende culturen gaan: buiten de stad regeren de projectontwikkelaars
met hun tweekappers in jaren dertig-stijl en biedt het maagdelijk weiland
weinig weerstand; in de stad zijn corporaties en bewonersverenigingen heer
en meester en verloopt de planvorming vaak moeizaam en traag. Kunnen beide
culturen tot een vruchtbaar gesprek komen? En welke partij moet dit gesprek
op gang helpen?
De komende maanden wordt in BOUW verslag gedaan van de workshops die
in februari door Wils & Co worden georganiseerd, opdat ook andere steden
hun voordeel kunnen doen met de ervaringen die van Den Haag. Denk bijvoorbeeld
aan steden als Groningen, waar maar liefst achtduizend woningen aan de stedelijke
woningvoorraad zullen worden onttrokken, en Utrecht, waar de ontwikkeling
van Leidsche Rijn parallel verloopt aan de herstructurering van Zuilen en
Kanaleneiland. Architect Arjan Hebly, betrokken bij de voorbereiding van
de workshops van Wils & Co, vermeldt in een inleidend artikel welke thema's
in de discussies aan de orde kunnen komen. Door Arjan Hebly.
Op zoek naar de kern van de stedebouwkunde:
Cor van Eesterenmanifestatie 1997. 18 december
1997 zal de geschiedenis ingaan als Cor van Eesterendag. Zijn honderdste
geboortedag is in een gezamenlijke krachtsinspanning van de geãnstitutionaliseerde
vakwereld aangegrepen om de stedebouwkunde, haar historische prestaties,
actuele en komende opgaven royaal voor het voetlicht te brengen. Het resultaat:
een grote tentoonstelling over honderd jaar stedebouw in Noord-Europa, presentaties
door toonaangevende wetenschappers van terdege voorbereide publicaties over
de taken van stedebouw en planologie in het tijdperk van alomvattende concurrentie
en een terugtredende overheid. Tenslotte de start van een omvangrijk grondslagenonderzoek,
dat aan de TU Delft onder leiding van professor Jan Heeling gaat plaatsvinden.
Bedolven onder een stapel lijvige boeken, overgoten met beelden en toespraken,
heb je na zo'n dag ÇÇn onontkoombare indruk: stedebouw staat,
net als in het begin van de eeuw en de periode van de wederopbouw, weer
op de agenda. Heden, verleden en toekomst, ontwerp, onderzoek en beleid,
kortom de legendarische 'eenheid van het stedebouwkundige werk' van de ontwerper
Van Eesteren en de onderzoeker Van Lohuizen staat wederom hoog in het vaandel.
Maar in hoeverre dekt dit vaandel de polyfone muziek erachter? Toeval, het
fragmentarische, kortstondige en tegenstrijdige vieren vandaag de dag immers
hoogtij. Werkt het vaandel als oogklep? Door Cees Boekraad.
Neprom en VINEX: 'Voor binnenstad even
geen tijd' VINEX is 'uit de vechtfase'. Maar
met de verschillen tussen Tommel en Jorritsma hebben de leden van Neprom
moeite, zegt hun voorzitter Jacques van den Hoven. Voor binnenstedelijke
projecten hebben de ontwikkelaars de komende twee jaar geen tijd en geen
geld. Toch, laatst, in een negentiende-eeuwse wijk, schrok hij. Door Vincent
Bakker.
Documentatie: Hybryde compositie 1. Waterpaviljoen
te Burgh-Haamstede. NOX
architecten te Rotterdam, ontwerp Lars Spuybroek (zoetwaterpaviljoen)
en Oosterhuisassociates
te Rotterdam, ontwerp Kas Oosterhuis (zout
waterpaviljoen).
Documentatie: Hybride compositie 2. Kantoor en bedrijfsloods te Amsterdam. Architectengroep 69 Groenhout
te Amsterdam, ontwerp Obbe Groenhout.
Documentatie: Hybride compositie 3. Uitbreiding woonhuis te Achterveld. Albert Herder architect te Amsterdam.
Netnieuws
Kortweg:
Ook in netnieuws? Stuur een e-mailtje met URL aan BOUW. |