ArchiNed Home BOUW
Archis
de
Architect
Architectuur & Bouwen
Blauwe Kamer

Inhoud februari 1998

Gezond verstand boven idealisme: Dubo-directeuren over hun beleid.


Zowel het Nationaal DuBo- Centrum in Utrecht als Viba-Expo in 's- Hertogenbosch heeft sinds kort een nieuwe directeur. Beide heren, Argo Oskam en Koos Timmermans, kennen de wereld van duurzaam bouwen van nabij. Koos Timmermans blijkt een bevlogen idealist, maar heeft wel een pragmatische en realistische inslag. Hij mist aandacht voor duurzaamheid en integraliteit in de discussies over de toekomst en acht een goede samenwerking tussen de Viba en andere partijen noodzakelijk. Opdrachtgevers, architecten en ontwikkelaars zouden volgens Timmermans een voortrekkersrol moeten vervullen in een integrale en duurzame benadering van projecten.

Argo Oskam is ambitieus, maar zal alle zeilen moeten bijzetten om het grote peloton van de bouwwereld aan zijn zijde te krijgen. Hij zal met een goed verhaal moeten komen, want wat eenmaal is ingeburgerd in de bouw, krijg je er niet zo snel uit. Met de Nationale Pakketten duurzaam bouwen en de Voorbeeldprojecten moet Oskam de partijen zien te overtuigen. Door Josine Crone en Dirk Dubbeling.

De klant wil meer: Plannen corporaties onderbelicht.


Het ministerie van VROM publiceert jaarlijks de Bouwprognoses, met een vijfjarenperspectief, en nodigt, ook jaarlijks, enkele partijen uit stil te staan bij deze prognoses. Tot de genodigden behoorde dit keer Jim Schuyt, directeur van woningcorporatie SCW. Corporaties gaan volgens hem het initiatief nemen in naoorlogse wijken. Marktpartijen concentreren hun aandacht voorlopig op uitbreidingslocaties. En hij geeft ze geen ongelijk. Door Jim Schuyt.

Panda-woningen: laag verbruik gas elektra water.


In december 1997 zijn de eerste woningen van het Wereld Natuur Fonds opgeleverd in de wijk Galecop in Nieuwegein. Het WNF vindt dat natuurbe- scherming en woningbouw alles, maar dan ook alles, met elkaar te maken hebben. Het initiatief heeft niets van doen met natuurelementen in woningen en woonomgeving, dus geen grasdaken, gierzwaluwpannen, boomgaarden of moestuinen. Het gaat het WNF om het broeikaseffect, veroorzaakt door uitstoot van CO2 als gevolg van verbranding van fossiele brandstoffen, dat de natuur bedreigt. Terugdringing van het energiegebruik heeft volgens de organisatie de hoogste prioriteit. Huishoudens veroorzaken door verwarming en warmwatergebruik tien procent van de uitstoot van CO2 in Nederland. Door Josine Crone.

Meer van hetzelfde: Stromenland populairste perspectief voor 2030.


De Rijksplanologische Dienst is bijna aan het eind van een tweejarige serie externe overlegrondes over de inrichting van Nederland in 2030. Aan de hand van vier perspectieven, Palet, Parklandschap, Stromenland en Stedenland, moet nu een ruimtelijk beleid worden ontworpen dat, als vervolg op de Vierde Nota Extra, door het volgende kabinet wordt vastgelegd in de beleidsnota Leefomgeving. Maar heeft de laatste overlegronde wel voldoende bruikbare informatie opgeleverd? Door Dirk Dubbeling.

Evenwicht in eigenheden: Manifestatie belicht samenhang Den Haag Zuidwest en Wateringse Veld.


Nu op de VINEX-locaties de eerste doorzonwoningen worden opgeleverd begint bij bestuurders, opdrachtgevers en ontwerpers het besef te dagen dat de verhuisstromen naar de nieuwe wijken grote gevolgen kunnen hebben voor de bestaande steden. Vooral met betrekking tot de (vroeg- )naoorlogse wijken wordt de vrees uitgesproken dat er een selectieve uittocht op gang zal komen van huishoudens met hogere inkomens. Die wijken worden dan steevast afgeschilderd als ongure oorden vol hokkerige portiek-etageflats, waar geen weldenkend mens eigenlijk zou moeten willen wonen. In deze problematiserende visie wordt eraan voorbijgegaan dat veel woongebieden die (kort) na de oorlog zijn gebouwd goede kwaliteiten hebben, zoals een ruime en neutrale stedebouwkundige opzet, royaal doorweven met groen. In het recente verleden heeft vooral de Stichting Van na de Oorlog zich beijverd de hardnekkige vooroordelen over de naoorlogse wijken (ontstaan in de tijd dat de Delftse professoren Priemus en Prak furore maakten met de fameuze 'vervalspiraal' van naoorlogse pro- bleemcomplexen) te bestrijden.

Hoewel de vakwereld al enige tijd beweert dat naoorlogse wijken en VINEX-locaties in onderlinge samenhang bezien moeten worden, opdat beide zorgvuldig (her)ontwikkeld kunnen worden, bleef het tot op heden bij goede voornemens. Dit voorjaar doet het Haagse architectuurcentrum Wils & Co een eerste poging Den Haag Zuidwest (naoorlogs) en Wateringse Veld (VINEX) 'aan elkaar te knopen'. Die verknoping zal in verschillende opzichten tot stand moeten komen: programmatisch, stedebouwkundig en organisatorisch. Maar het zal vooral om een vervlechting en verzoening van heersende culturen gaan: buiten de stad regeren de projectontwikkelaars met hun tweekappers in jaren dertig-stijl en biedt het maagdelijk weiland weinig weerstand; in de stad zijn corporaties en bewonersverenigingen heer en meester en verloopt de planvorming vaak moeizaam en traag. Kunnen beide culturen tot een vruchtbaar gesprek komen? En welke partij moet dit gesprek op gang helpen?

De komende maanden wordt in BOUW verslag gedaan van de workshops die in februari door Wils & Co worden georganiseerd, opdat ook andere steden hun voordeel kunnen doen met de ervaringen die van Den Haag. Denk bijvoorbeeld aan steden als Groningen, waar maar liefst achtduizend woningen aan de stedelijke woningvoorraad zullen worden onttrokken, en Utrecht, waar de ontwikkeling van Leidsche Rijn parallel verloopt aan de herstructurering van Zuilen en Kanaleneiland. Architect Arjan Hebly, betrokken bij de voorbereiding van de workshops van Wils & Co, vermeldt in een inleidend artikel welke thema's in de discussies aan de orde kunnen komen. Door Arjan Hebly.

Op zoek naar de kern van de stedebouwkunde: Cor van Eesterenmanifestatie 1997.


18 december 1997 zal de geschiedenis ingaan als Cor van Eesterendag. Zijn honderdste geboortedag is in een gezamenlijke krachtsinspanning van de geãnstitutionaliseerde vakwereld aangegrepen om de stedebouwkunde, haar historische prestaties, actuele en komende opgaven royaal voor het voetlicht te brengen. Het resultaat: een grote tentoonstelling over honderd jaar stedebouw in Noord-Europa, presentaties door toonaangevende wetenschappers van terdege voorbereide publicaties over de taken van stedebouw en planologie in het tijdperk van alomvattende concurrentie en een terugtredende overheid. Tenslotte de start van een omvangrijk grondslagenonderzoek, dat aan de TU Delft onder leiding van professor Jan Heeling gaat plaatsvinden. Bedolven onder een stapel lijvige boeken, overgoten met beelden en toespraken, heb je na zo'n dag ÇÇn onontkoombare indruk: stedebouw staat, net als in het begin van de eeuw en de periode van de wederopbouw, weer op de agenda. Heden, verleden en toekomst, ontwerp, onderzoek en beleid, kortom de legendarische 'eenheid van het stedebouwkundige werk' van de ontwerper Van Eesteren en de onderzoeker Van Lohuizen staat wederom hoog in het vaandel. Maar in hoeverre dekt dit vaandel de polyfone muziek erachter? Toeval, het fragmentarische, kortstondige en tegenstrijdige vieren vandaag de dag immers hoogtij. Werkt het vaandel als oogklep? Door Cees Boekraad.

Neprom en VINEX: 'Voor binnenstad even geen tijd'


VINEX is 'uit de vechtfase'. Maar met de verschillen tussen Tommel en Jorritsma hebben de leden van Neprom moeite, zegt hun voorzitter Jacques van den Hoven. Voor binnenstedelijke projecten hebben de ontwikkelaars de komende twee jaar geen tijd en geen geld. Toch, laatst, in een negentiende-eeuwse wijk, schrok hij. Door Vincent Bakker.

Documentatie: Hybryde compositie 1.


Waterpaviljoen te Burgh-Haamstede. NOX architecten te Rotterdam, ontwerp Lars Spuybroek (zoetwaterpaviljoen) en Oosterhuisassociates te Rotterdam, ontwerp Kas Oosterhuis (zout waterpaviljoen).

Documentatie: Hybride compositie 2.


Kantoor en bedrijfsloods te Amsterdam. Architectengroep 69 Groenhout te Amsterdam, ontwerp Obbe Groenhout.

Documentatie: Hybride compositie 3.


Uitbreiding woonhuis te Achterveld. Albert Herder architect te Amsterdam.

Netnieuws


Kortweg:

Ook in netnieuws? Stuur een e-mailtje met URL aan BOUW.

Archief Kiosk