 |
Inhoud maart 1998
Op de maat van het individu: kantoorinnovatie
Rijksgebouwendienst vordert.
Het gebouw
Cascade, gelegen aan het Emmaviaduct in de Groningse binnenstad, is de nieuwste
loot aan de stam van het kantoorinnovatieproject van de Rijksgebouwendienst.
Het is, na Den Haag (hotelkantoor), Arnhem (satellietkantoor) en Haarlem
(dynamisch kantoor), het vierde project waarin geprobeerd is nieuwe oplossingen
voor de huisvesting van het rijk aan te dragen. In Cascade zijn zoveel kantoorconcepten
toegepast, dat het onmogelijk is het gebouw onder één noemer
te brengen. Deze heterogeniteit is het belangrijkste kenmerk van het project,
en heeft de Rgd-organisatie tot lering gestrekt. In Groningen bepaalden
de medewerkers van de VROM-diensten zelf hoe zij gehuisvest wilden worden;
de top down-benadering werd vervangen door een bottom up-invalshoek. 'We
leggen vooraf geen concepten meer voor waaruit men kan kiezen', zeggen Rgd-
medewerkers Roelof Berga en Paul Aversteeg over het voortschrijdend inzicht
bij de Rgd. 'De uitkomst van de planvorming staat nooit vast.' Door Kees
de Graaf.
Hoogbouw in de lift: meer aandacht nodig
voor programma en openbare ruimte.
De
Stichting Hoogbouw maakt al vijftien jaar propaganda voor hoogbouw in de
kringen van bestuurders, opdrachtgevers, financiers en ontwerpers. De stichting
is opgericht om het taboe op hoogbouw te doorbreken dat was ontstaan na
enkele debacles met troosteloze flats aan de stadsrand. In de laatste jaren
heeft zij onder voorzitterschap van Peter Noordanus haar aandacht geconcentreerd
op de verstedelijkingsopgave en de rol die hoogbouw daarin kan spelen. Met
haar uitgave De Gelaagde Stad legde de stichting de grondslag voor het recente
Rpd- stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik. Onlangs publiceerde
zij het boek Hoogbouw in Nederland 1990 - 2000, een overzicht van vijftig
woon- en werktorens uit de jaren negentig. Uit de publicatie blijkt dat
de acceptatie van hoogbouw in de vakwereld is toegenomen. Tegelijkertijd
wordt evenwel duidelijk hoe pover de meeste torens in de stedelijke, openbare
ruimte zijn ingebed. Programmatische verbetering is noodzakelijk. Het devies
voor het komende decennium is dan ook niet 'meer hoogbouw', maar 'betere
en exclusievere hoogbouw'. Door Kees de Graaf.
Terug naar school: opdrachtgeverschap belicht
in architectuurexcursies.
Vorig jaar
is de verantwoordelijkheid voor de huisvesting van het primair en voortgezet
onderwijs overgedragen aan de gemeenten. Samen met de schoolbesturen kwijten
zij zich nu van deze taak. Al eerder zijn de gebouwen voor het middelbaar
en hoger beroepsonderwijs overgegeven aan de betreffende schoolbesturen.
De besturen hebben er zodoende een functie bij gekregen: die van bouwheer
en beheerder van schoolgebouwen. Behalve een financiâle, ruimtelijke
en onderwijstechnische activiteit is de bouw van onderwijsaccomodaties ook
een culturele opgave. Een school is een van de weinige openbare gebouwen
die in architectonisch opzicht de toon kunnen zetten. Volgens de jury van
de Scholenbouwprijs 1996 is het echter treurig gesteld met de kwaliteit
van onderwijsgebouwen. Na een bezoek aan 31 scholen kwam zij tot de onthutsende
conclusie dat slechts twee schoolgebouwen de toets der kritiek glanzend
konden doorstaan. Voor Architectuur Lokaal was dit aanleiding om, samen met Kunst
en Bedrijf, Staro en ICS Gouda, juist het opdrachtgeverschap, dat voor vele
betrokkenen zo nieuw is, nader te belichten. Dat gebeurde tijdens een serie
excursies naar schoolgebouwen. Door Josine Crone, Gerda ten Cate en Dirk
Dubbeling.
Niet strippen: Intervam drukt kostprijs
woningen door slim bouwproces.
Het is
al weer een tijdje stil rond het thema Goedkoper Bouwen. Begin 1995 ontstond
er, mede naar aanleiding van een voorstudie van de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV), een stevige
discussie over de manieren waarop er voor de laagste inkomensgroepen toch
nieuwbouw kan plaatsvinden. De SEV ondersteunt nu een aantal experi- menten
waarin ervaring wordt opgedaan met goedkoper bouwen. De invalshoek van de
experimenten is vooral gericht op de bouwmethoden, zoals staalbouw, houtskeletbouw,
betonskeletbouw en unit-bouw. In diverse gemeenten zijn eveneens experimenten
begonnen, zoals de zeshonderd-guldenwoning in Dordrecht. Vaak betreft het
totaal gestripte woningen, waaruit alle ruimte en comfort zijn wegbezuinigd.
Voor een andere benaderingswijze dan deze bezuinigingsaanpak is gekozen
door Intervam met het Waarde & Riant-concept. Hierbij wordt dankzij
een continue bouwstroom en het werken met vaste toeleveranciers een lagere
kostprijs gerealiseerd. Dat het concept aanslaat bewijst het feit dat Intervam
inmiddels zestienhonderd woningen heeft gebouwd en al drie W&R-bouwstromen
in productie heeft. Door Kees de Graaf.
Matser en VINEX: 'kwaliteit komt in het
geding'.
De invloed van VINEX-locaties
op binnenstedelijke wijken is groter dan voorzitter De Reus van de NEPROM-werkgroep
Woningmarkt had verwacht. Integrale herstructurering kan de zaak nog redden,
denkt hij. Voor zijn eigen bedrijf, Johan Matser Projectontwikkeling, ziet
de toekomst er rooskleurig uit, meent De Reus, hoewel de samenwerking met
corporaties veel tijd en geld kost. Zo'n vijftien woningen per hectare,
als dat zou mogen... Door Vincent Bakker.
Booming business: Projectmanagementbureaus
zien louter kansen.
Er is een mooie
toekomst weggelegd voor de projectmananegementbureaus. Althans, dat concluderen
de projectmanagers zelf, in een onderzoek van Stichting Bouwresearch. Als gevolg van de groeiende complexiteit
van projecten op verschillende schaalniveaus en de toenemende vraag naar
een scherpe prijs- kwaliteitverhouding zullen opdrachtgevers meer behoefte
hebben aan externe advisering en begeleiding. Vooral integrale huisvestingsadviezen,
grootschalige gebiedsontwikkelingen, infrastructurele projecten en pro-
jecten over de grens komen goed in de markt te liggen. Concurrentie zien
de projectmanagers nauwelijks. Deze zonnige blik wordt uiteraard veroorzaakt
door de huidige bouw-boom. De overvloed aan werk laat evenwel onverlet dat
de projectmanager van de toekomst de geestelijke gereedschapskist moet uitbreiden.
Puur technische kennis wordt minder belangrijk, ten faveure van kennis van
maatschappelijke, politieke en economische processen. Door Jan Rutten.
Eerst toetsen, dan ontwerpen: Woningbouwlocatietoets
geeft inzicht in markt.
De herontwikkeling
van bestaande wijken is niet zonder risico's. De toevoeging van duurdere
woningen mag uit beleidsoverweging en financiâle optiek aantrekkelijk
zijn, een probleemloze woningverkoop is echter niet altijd gegarandeerd.
Een slecht imago van de wijk, concurrentie van buitenstedelijke twee-onder-één-kappers,
een te hoog prijsniveau en een matige locatie kunnen onverkoopbare woningen
tot gevolg hebben, die week na week in de woonkranten acte de présence
geven. Veel hangt dus af van een goede markttechnische analyse, voordat
de programma's van eisen definitief worden gemaakt en architecten aan de
slag gaan. Deze analyse gaat vooraf aan de wijkvisies, die voor diverse
naoorlogse wijken worden ontwikkeld en door Van der Laag en Van den Moosdijk
in BOUW 10 van 1997 nader zijn toegelicht. Adviesbureau Hueber Consultancy
heeft in de zomer van 1997, in opdracht van enkele woningcorporaties, ervaring
opgedaan met de woningbouwlocatietoets. Dit instrument geeft inzicht in
de markttechnische mogelijkheden van een bouwlocatie. De experimenten wijzen
uit dat de toets een versterking van de programmatische onderbouwing van
een locatie kan betekenen. Veel blijft niettemin afhangen van het lef van
de opdrachtgever, in goed Nederlands het Fingerspitzengefühl. Door
Miriam Hueber.
Documentatie: De marges van duurzaam.
Milieuwoningen te Amsterdam Noord. Marge architecten
te Rotterdam, ontwerp Theo Steemers.
Documentatie: Sensibel verpakt.
Uitbreiding kantoorgebouw te Den Haag. Inbo architecten te
Rijswijk, ontwerp ir Jeroen Simons.
Documentatie: Intrinsiek classicisme.
Woningbouw te Den Haag. Geurst & Schulze
architecten te Den Haag, ontwerp Jeroen Geurst.
Documentatie: Film-huis- cafe.
Poortgebouw te Delft. Architectenbureau Verheijen|Verkoren|de
Haan te Leiden, ontwerp ir Fons Verheijen.
Netnieuws
Kortweg:
Ook in netnieuws? Stuur een e-mailtje met URL aan BOUW. |
