ArchiNed Home BOUW

Vacatures
Werk aangeboden
Werk gevraagd
Stage evraagd
Stage aangeboden

Agenda

Exposities
Lezingen
Prijsvragen

Kiosk
Boeken
Tijdschriften
Archis
Architect
Bouw

Detail in Architectuur

Markt
Gevraagd/
Aangeboden

Inhoud november 1999

De zin en onzin van organisch bouwen

BELEID & ONTWIKKELINGEN

De organische verwarring: Drang naar duurzaam en natuurlijk versterkt revival.


Nederland lijkt in de ban van spiritualiteit als tegenwicht voor de hectiek van alledag. Vertaald zich dat ook naar de architectuur en de bouw? Bestaat er in ons land zoiets als organische architectuur? De intense behoefte aan een natuurlijke omgeving en de trend van duurzaam bouwen plaveien de weg voor organische bouwwerken. Of toch niet? BOUW probeert helderheid te scheppen in de organische verwarring. Gerda ten Cate.

De ommezwaai van ING: ‘We willen trendsettend zijn’.


Het ontwerp voor het nieuwe kantoor van de ING Groep aan de zuidas van Amsterdam roept associaties op met een futuristisch, zojuist geland glazen ruimteschip. Deze high-tech architectuur lijkt weinig van doen te hebben met de romantische antroposofische architectuur van het NMB/ING-gebouw van Alberts & Van Huut. Reden om het bouwbeleid van de financiële reus te belichten. Paul Groenendijk

Strijd tegen matige bedrijvenlocaties: Verhoging kwaliteit vergt grote inzet betrokkenen.


De komende jaren zullen de tientallen bedrijvenlocaties die op de Nieuwe Kaart van Nederland staan aan stadsranden en langs snelwegen zichtbaar worden. Worden dat ook geïsoleerde groepen gebouwen of zijn er mogelijkheden tot aantrekkelijke verweving met de omgeving? Het sleutelbegrip is schaarste want slechts bij een grote vraag naar vestigingslocaties kan de gemeente voldoende kwaliteit afdwingen. Dirk Dubbeling.

Opdrachtgevers stellen gebruiker centraal: Organisch bouwwerk geen beleggingsobject.


Getalsmatig bezien stelt het aandeel van organische bouwwerken in het totale Nederlandse bouwvolume nog maar weinig voor. Toch is er de laatste jaren meer belangstelling gekomen voor organisch bouwen, een ontwikkeling die mede te danken is aan de toegenomen aandacht voor duurzaam bouwen. De gebruiker en zijn omgeving varen wel bij deze ontwikkeling. De vraag is echter of dat ook voor de opdrachtgever geldt. Eric Harms.

MENSEN EN MENINGEN

Thomas Rau: ontwerper naast Goethe.


Sinds de oplevering van de stadskantoren in Zutphen en Culemborg weet architect Thomas Rau de schijnwerpers op zich gericht. Met twee staaltjes openbare organische architectuur legde de in Duitsland geboren Rau een proeve van bekwaamheid af. Hoe kijkt de wereld aan tegen een man die zijn opdrachtgevers verrast met tomaten en gedichten van Goethe? Jaap Huisman.

Bouwtoezicht op de helling: Aangekondigde vereenvoudiging volstaat niet.


Het hedendaags bouwtoezicht stoelt op de achterhaalde verhoudingen uit de negentiende eeuw. Het is niet doelmatig en weinig toekomstgericht. Geef het eigendomsrecht een minder dominante rol. Stuur op het gebruik van gronden in plaats van op bestemming en maak de historische band tussen overheid en bouwbedrijf losser. En bied bouwbedrijven en woonconsumenten de ruimte om over prijs en kwaliteit te onderhandelen. Voorwaarde voor het slagen van een dergelijke operatie is, dat overheden bereid zijn te werken aan herstel van hun geloofwaardigheid. Arie de Klerk.

Grenzen aan gekromde grasdaken: Ontwerpers over organische architectuur.


Dit jaar overleed architect Ton Alberts. Samen met Max van Huut verwierf hij faam  door het organische ontwerp voor het hoofdkantoor van de NMB (thans ING) in Amsterdam. Dit sprookjesachtige bouwwerk oogst veel waardering bij het publiek, maar architecten reageren verdeeld op organische architectuur. BOUW peilt de meningen. Eleonoor Jap Sam.

De wil tot groener wonen: Ecologisch bouwen in De Goede Meent Purmerend.


Een huis in een groene en autovrije woonwijk, aan de rand van de stad, grotendeels gebouwd en ingericht naar inzicht van de bewoners zelf. Dat is het beeld van het ecologisch project 'De Goede Meent' in Purmerend. Met veel inventiviteit en doorzettingsvermogen werken de bewoners op basis van organische uitgangspunten aan hun woonidealen. Arthur Rauwerdink.

Welstand onder vuur: Remkes wil meer openheid en meer vrijheid.


Ondoorzichtige besluitvorming, gebrek aan maatschappelijk draagvlak en arrogantie van welstandsleden bezorgen volgens staatssecretaris Johan Remkes van VROM welstand een slechte reputatie. Daarom wil hij gemeenten verplichten welstand objectiever in te kaderen in het lokale beleid. BOUW zwengelt de discussie aan. Gerda ten Cate.

ARCHIDOC

De organische richting.


Seniorenwoningen Zevenaar. ir Frans van der Werf, Amsterdam.
De organische richting in de architectuur stelt de mens centraal, zijn natuurverbondenheid en zijn kunstzinnig, scheppend vermogen. Dat schrijft Frans van der Werf, de ontwerper van de Pelgromhof. Het heeft ertoe geleid dat er in de Pelgromhof niet alleen is geïnvesteerd in duurzame materialen en technieken, maar ook veel aandacht is besteed aan het welbevinden van de ouden van dagen. De huurders konden zelf de inrichting van hun woning bepalen en rondwandelen in een model op ware grootte van hun woonverlangens. Misschien is die sterk op het individu gerichte aanpak nog wel het meest duurzame aspect van het project. Gerda ten Cate.

Duurzaam casco.


Stadskantoor Culemborg. Rau & partners, Amsterdam.
Hoewel het casco van een uitgewoond schoolgebouw in Culemborg achteraf minder stevig bleek dan gedacht, is de meest duurzame beslissing van de gemeente toch wel geweest het schoolgebouw niet af te breken maar door Rau & partners te laten strippen en buiten en binnen te laten vernieuwen ten behoeve van het nieuwe stadskantoor. Voor ontwerpers misschien niet meteen de meest aantrekkelijke opdracht, is het hergebruik van gebouwen wel de opgave van de toekomst. Gerda ten Cate.

Energiezuinigst.


Uitbreiding hoofdkantoor Zutphen. Hammel en partners, Rotterdam.
Voor energiebedrijf GAMOG (Gasmaatschappij Oost-Gelderland) was het een uitgemaakte zaak dat het zelf het beste voorbeeld moest geven bij de nieuwbouw aan het hoofdkantoor. Door het gebouw twee zijden te geven, een gesloten en een open gevel, en door allerlei andere slimme maatregelen kon het de energieprestatiecoëfficiënt sterk verlagen. Een duurzame ingreep, die is vertaald in een frivool gebogen wand. Gerda ten Cate.

Twee in een.


Woningen en bedrijfsruimten Amsterdam. architectenbureau ir Marlies Rohmer, Amsterdam.
Eigenlijk zijn het twee projecten: twee grote appartementenblokken en twee rijtjes eengezinswoningen aan een rustig straatje. Beide delen worden verbonden door een nieuw aangelegd plein. Daardoor ontstaat er niet zozeer een architectonische eenheid tussen de twee oorspronkelijk gescheiden delen als wel een stedebouwkundige. Op een zomerse dag ligt het straatje er verlaten bij, het leven speelt zich af op het nieuwe plein, zowel voor de appartementsbewoners als voor de bewoners van de eengezinswoningen. Zo zijn de twee, in maatvoering totaal verschillende, delen weer met elkaar verbonden. Peter Visser.

Twee gezichten.


Bankgebouw Haarlem. Max van Aerschot, Haarlem ism HM Architecten, Amsterdam.
De opdracht was een opvallend gebouw neer te zetten, omwille van de wervende werking die uitgaat van spraakmakende architectuur. Maar de gemeente had op voorhand de mogelijkheid van een organisch gebouw, het visitekaartje van ING, uitgesloten. Ook bleek de gemeente een voorkeur te hebben voor een lokale architect, bekend met de plaatselijke problematiek van nieuwbouw in een beschermd stadsgezicht. Dat leverde een gebouw op dat uit twee delen bestaat, die weer in elkaar zijn geschoven en tot een geheel gemaakt. Een gebouw met twee gezichten. Peter Visser.

KENNIS & TECHNIEK

Milieutest: licht of zwaar bouwen. Bouwconcept en installaties beslissend voor prestaties.


Bij organisch vormgegeven gebouwen wordt vaak gebruik gemaakt van zware materialen, zoals baksteen. Door het hoge warmteaccumulerend vermogen is minder installatietechniek nodig voor klimaatbeheersing dan bij lichte gebouwen. Levert dat werkelijk het milieuvoordeel dat ontwerpers claimen? En hoe zit dat met lichte, maar installatie-intensieve gebouwen? Een rationele benadering met Eco-Quantum geeft inzicht in de milieuprestatie van bouwconcepten en maakt korte metten met enkele populaire theorieën. Vooral samenstelling en prestaties van installaties blijken van belang. John Mak en Marjo Knapen.

Zwevend plafond herbergt alle installaties: Ingenieus klimaatsysteem in Triodos Bank Zeist.


Een roze bankgebouw met golvende plafonds. Daarmee profileert de alternatieve Triodos Bank in Zeist zich met haar mens- en natuurbewuste filosofie. In dit Voorbeeldproject duurzaam en energiezuinig bouwen wordt een nieuw en ingenieus klimaatsysteem in de praktijk gebracht. Zwevende plafondelementen verzorgen de verwarming, koeling, verlichting en akoestiek. Josine Crone.

Ademen kost geld: Ongezond binnenmilieu vraagt om maatregelen.


Het gasverbruik in een nieuwe woning bedraagt gemiddeld nog maar dertig procent van wat in een woning uit de jaren zeventig wordt verstookt. Die besparingsdrift is goed voor het buitenmilieu, maar kan tot een ongezond binnenmilieu leiden. Eigenlijk moeten we dus kiezen tussen onze eigen gezondheid en die van de bomen. Het is tijd te erkennen dat duurzaam bouwen alleen duurzaam is als ook de gezondheid van de bewoner redelijkerwijs is gewaarborgd. Reden voor meer aandacht voor gezonde ventilatiesystemen en een goede analyse van risico's bij duurzaam bouwen. Josine Crone.

Netnieuws: Hoezo gratis internet?



Ook in netnieuws? Stuur een e-mailtje met URL aan BOUW
Archief Kiosk